Więcej o projekcie

GENEZA

W Wydawnictwie Kartograficznym Daunpol Sp. z o.o. realizacja i uczestnictwo w projektach dedykowanych różnym aspektom ochrony przyrody od lat traktowane jest w sposób priorytetowy. Z jednej strony jest to sposób na kształtowanie postaw obywatelskich zwiększających dbałość o stan środowiska przyrodniczego w którym wszyscy żyjemy, z drugiej zaś jest to związane z długoterminową strategią marketingową oraz osobistym zaangażowaniem Zarządu firmy. Dzięki takim realizacjom zespół wydawnictwa poszerza swoje kompetencje, nawiązuje kontakty, zdobywa cenną wiedzę i doświadczenie, firma zaś ? poprzez profesjonalne, czytelne i efektowne publikacje kreuje i umacnia wizerunek marki. Wielokrotne uczestnictwo w takich projektach skłoniło Zarząd Spółki do opracowania projektu pod nazwą: ?Cenniejsza od złota ? ogólnopolska kampania informacyjno edukacyjna ? zasoby, jakość i gospodarowanie wodą w Polsce?. Partnerami merytorycznymi przedsięwzięcia zostało Polskie Towarzystwo Limnologiczne oraz Katedra Limnologii Uniwersytetu Gdańskiego. Wniosek został skierowany na II konkurs programu priorytetowego ?Edukacja Ekologiczna? zorganizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w 2012 roku. Po wieloetapowej i skrupulatnej ocenie, w maju 2013 roku projekt skierowano do realizacji.

 

CELE I ZAŁOŻENIA PROJEKTU

Podstawowym celem projektu było podwyższenie świadomości społecznej w zakresie przyczyn konieczności ochrony wód oraz kształtowanie postaw ekologicznych poprzez propagowanie zasad racjonalnego gospodarowania zasobami wodnymi. Uznaliśmy, że popularyzacja, przypomnienie i przybliżenie uczestnikom projektu podstawowej wiedzy przyrodniczej będzie podstawą do uznania konieczności ochrony wód i rozsądnego korzystania z jej zasobów, jako powinności osobistej. Przekazanie i utrwalenie takich informacji jest niezbędne do wyrobienia właściwych nawyków i racjonalizacji korzystania z wody na poziomie jednostkowym ? w gospodarstwie domowym, miejscu pracy i na wakacjach. W powszechnym odbiorze, wykorzystanie wody wiąże się wyłącznie z rachunkiem jaki należy uregulować za jej dostarczenie i odbiór nieczystości. A więc oszczędzaj ? zapłacisz mniej. Takie proste, bardzo intuicyjne ujęcie tematu jest z jednej strony dla wszystkich oczywiste, z drugiej zaś często niewystarczające, bo ?przecież mnie stać?, czy też ?tutaj (w hotelu, pracy, etc.) ja za wodę nie płacę?. Ograniczenie zużycia i racjonalizacja korzystania z wody bardzo rzadko wiązana jest też z działaniami proekologicznymi. Brakuje wiedzy jak nasze powszednie czynności wpływają na stan środowiska, jak bardzo zasoby z których korzystamy są ograniczone, jak pozornie niewielkie oszczędności w ujęciu społecznym zmienią i poprawią bilans wodny naszego kraju i jakie konsekwencje może ponieść środowisko w przypadku zaniedbań.

Uznaliśmy, że tak sformułowane założenia, uda nam się zrealizować poprzez publikację promocyjno-edukacyjną skierowaną do szerokiego grona odbiorców. Publikację, która w sposób naturalny stanie się narzędziem poznawczym i w możliwie nieingerencyjny sposób będzie upowszechniała informacje przyrodniczo-ekologiczne.

Warunkiem powodzenia przedsięwzięcia było zastosowanie właściwego narzędzia komunikacji. Takim narzędziem są mapy - uzyskują bardzo wysokie notowania specjalistów do spraw komunikacji społecznej, są łatwe w odczycie i atrakcyjne dla odbiorcy. Są polecane jako materiał predestynowany do przekazu informacji przestrzennych, przyrodniczych i ekologicznych. Takiej ciekawej, intrygującej publikacji nikt nie wyrzuca.

Kolejnym warunkiem niezbędnym do realizacji założonych celów był powszechny zasięg akcji i prawidłowo dobrana grupa odbiorców. Spośród wielu analizowanych możliwości za najlepszą grupę uczestników projektu uznaliśmy czytelników codziennej, wysokonakładowej prasy. Gwarantowało to powszechny dostęp do przekazanych materiałów, a sama chęć czytania wskazywała, że nasi odbiorcy są otwarci i zainteresowani tym co dzieje się ?dookoła?.

Mapy - ich profesjonalne opracowanie, produkcja i dystrybucja były osią projektu. Pełniły funkcję swego rodzaju nawigatora ? z jednej strony pozwalały użytkownikom na zdobycie ciekawych, wcześniej niedostępnych informacji, z drugiej zaś czytelnicy niejako przy okazji, nieingerencyjnie i z przyjemnością dowiedzieli się jakie są przyrodnicze przyczyny konieczności racjonalnego gospodarowania wodą i jak cennym jest ona elementem środowiska przyrodniczego. Uzupełnienie stanowił cały zestaw narzędzi marketingowych wspierających dystrybucję, upowszechniających wiedzę o projekcie i jego produktach.

 

PRZEBIEG PROJEKTU

Opracowanie i druk map

Realizację projektu rozpoczęto od opracowania map, a właściwie czteroodcinkowego cyklu w którym w każdej części zaprezentowany został fragment Polski (?ćwiartka?) w podziale na część północno-wschodnią, południowo-wschodnią, południowo-zachodnią i północno-zachodnią. Stronę awersową tworzyły specjalne mapy z uwypukloną i zagęszczoną w stosunku do skali warstwą wód. Prezentowały one przede wszystkim bogactwo polskich wód powierzchniowych, a więc rzek, kanałów, jezior, zbiorników wodnych, bagien i mokradeł. Treść mapy była wzbogacona o piktogramy prezentujące szereg zjawisk i atrakcji związanych z wodą, w tym m.in.: średnie przepływy rzek w wybranych profilach wodowskazowych, charakterystyki zbiorników retencyjnych, głębokość i wysokość zwierciadła wody wielu jezior, polecane łowiska, miejsca do nurkowania, czy tez szlaki wodne. Wiele ciekawych informacji zaprezentowano też na umieszczonych obok mapy głównej 11 mapach tematycznych przedstawiających wybrane zagadnienia związane przede wszystkim z gospodarką wodną. Były to:

  • mapa Europy pt.: średnie roczne zasoby wód powierzchniowych (porównanie państw),
  • mapa Europy pt.: odnawialne zasoby wody słodkiej (porównanie państw),
  • mapa Europy pt.: roczne zużycie wody słodkiej (porównanie państw),V
  • mapa Europy pt.: komunalne oczyszczalnie ścieków (porównanie państw),
  • mapa Polski pt.: pobór wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności (porównanie województw),
  • mapa Polski pt.: zużycie wody z wodociągów w gospodarstwach domowych (porównanie województw),
  • mapa Polski pt.: ścieki przemysłowe i komunalne odprowadzane do wód powierzchniowych lub do ziemi (porównanie województw),
  • mapa Polski pt.: ludność korzystająca z oczyszczalni ścieków (porównanie województw),
  • mapa Polski pt.: podział hydrograficzny,
  • mapa Polski pt.: charakterystyczne przepływy wybranych rzek,
  • mapa Polski pt.: klasyfikacja ekologicznego stanu wybranych rzek.

Przy każdej z tych map była też umieszczona krótka informacja i komentarz ułatwiający czytelnikowi interpretację przedstawionych danych.

Z tylnych stron publikacji każdy czytelnik mógł dowiedzieć się jak ważną rolę pełni woda w przyrodzie, jakie problemy wynikają z jej użytkowania i jak powinno się o nią dbać aby racjonalnie wykorzystywać zasoby. Każdy rewers został podzielony na cztery moduły:

  • moduł ?woda w przyrodzie? ? służący głównie prezentacji podstawowych informacji związanych z naturalnym obiegiem wody w ekosystemie,
  • moduł ?gospodarowanie wodą? ? prezentujący problematykę przybliżającą czytelnikowi czym jest i jakimi zagadnieniami zajmuje się gospodarka wodną,
  • moduł ?szanuj wodę? ? służący do edukacji jak i gdzie w naszym codziennym życiu marnujemy wodę i jak można ją oszczędzać,
  • moduł ?woda i przygoda? - prezentujący najciekawsze z punktu widzenia turysty jeziora i zbiorniki wodne i szlaki turystyki wodnej, czy też odcinki rzek o wyjątkowych walorach przyrodniczych.

Pierwsze trzy moduły były kontynuowane i rozwijane wraz z każdym odcinkiem cyklu, zaś ostatni był ściśle powiązany z daną częścią mapy głównej zamieszczoną na awersie.

W efekcie, cykl publikacji tworzył spójne kompendium podstawowej wiedzy o zasobach, roli i znaczeniu wody. Opracowane mapy zostały wydrukowane w nakładzie 4 x 250 000 egz. i przekazane do dystrybucji.

 

Dystrybucja i akcja informacyjna

Podstawowe znaczenie dla skutecznej i efektywnej realizacji projektu miał sposób rozprowadzenia publikacji. Zakładaliśmy, że mapa musi być bezpłatna dla odbiorcy i że wejście w jej posiadanie nie powinno stanowić kłopotu dla potencjalnego użytkownika. Dlatego dystrybucję przeprowadziliśmy jako insert dołączony do gazety codziennej o zasięgu ogólnopolskim. Ze względu na zgodny z założeniami profil czytelnika oraz odpowiedni nakład, mapy - a w praktyce ich czteroodcinkowa, cotygodniowa kolekcja - ukazały się jako dodatek do wtorkowego wydania ?Super Expressu? w dniach 3, 10, 17 i 24 września.

Dystrybucja została uzupełniona akcją informacyjną promującą i popularyzującą projekt i jego produkty. Najistotniejszym elementem kampanii było opublikowanie na łamach Super Expressu serii ośmiu artykułów tematycznie powiązanych z omawianymi w insertowanym dodatku zagadnieniami. Pierwszy z nich miał charakter wstępu do cyklu i ukazał się w sobotę poprzedzającą ukazanie się pierwszej mapy, to jest 31 sierpnia. Kolejne ukazywały się po dwa tygodniowo, w każdy wtorek i sobotę, aż do dystrybucji ostatniej mapy cyklu. Tytuły naszych artykułów to:

  • Woda jest cenniejsza od złota (artykuł wstępny z dnia 31.08)
  • Las ? niepowtarzalny zbiornik wody (3.09)
  • Powodzie miejskie ? winna przyroda czy człowiek? (7.09)
  • Deszcz ? jak najlepiej go zagospodarować (10.09)
  • Czyste jeziora ? czy to realne? (14.09)
  • Dla przyrody i dla portfela (17.09)
  • Mała retencja (21.09)
  • Zasoby wodne ? odnawialny skarb przyrody (24.09)

Dodatkowe upowszechnienie wiedzy o projekcie zapewniła publikacja serii zapowiedzi prasowych poprzedzających dystrybucję kolejnych ?odcinków? mapy (publikowane w każdy piątek, sobotę i poniedziałek przed ukazaniem się każdego z czterech odcinków, czyli łącznie 12) oraz - w dniu ukazania się dodatku - spoty radiowe emitowane w radiu Eska, Eska Rock, Vox i Wawa. Również w każdym z czterech dni insertowania, na pierwszej stronie Super Expressu, przy tytule dziennika, ukazywała się duża reklama informująca o dodatku dołączonym do gazety.

Kolejnym elementem kampanii było umieszczenie treści artykułów na stronach serwisu Super Expressu. W dniu opublikowania artykułu jego reklama - tzw. zajawka ukazywała się na stronie głównej portalu Se.pl co było o tyle istotne dla promocji przedsięwzięcia, że jest to serwis mający minimum kilkunastomilionową liczbę odsłon miesięcznie. Po wejściu na konkretny artykuł (teksty odpowiednio powiązane systemem tag?ów) można było wejść bezpośrednio na stronę projektu (link), będącą następnym elementem projektu służącym propagowaniu jego rezultatów.

Wraz z ukazaniem się pierwszej mapy, ruszyła też strona projektu ? www.cenniejszaodzlota.pl. Znalazły się na niej wszystkie opublikowane materiały w wersji elektronicznej z możliwością pobrania opublikowanych map w formie plików PDF, przy czym należy wspomnieć, że były one udostępniane sukcesywnie, równolegle z publikacjami zamieszczanymi w prasie, tak żeby nie uprzedzać i nie osłabiać działania narzędzia głównego, to jest map klasycznych. Informacja o stronie znalazły się na mapach, a z kolei na stronie zachęcaliśmy do kolekcjonowania map ?papierowych?.

Zgodnie z harmonogramem strona była sukcesywnie rozbudowywana, modyfikowana i uzupełniana. Zawiera też przewidziane projektem elementy dodatkowe, niedostępne w formie tradycyjnej - gry dla najmłodszych, kalkulatory oszczędzania i aplikację z interaktywną mapą. Dodatki te były wprowadzać równolegle wraz z dystrybucją i również w odcinkach ? z każdym ukazaniem się insertu, na stronie pojawiała się nowa gra i kalkulator, a obszar prezentowany na mapie interaktywnej był skokowo rozbudowywany ? tak, żeby zasięgiem pokrywał się z materiałami opublikowanymi i dystrybuowanymi z Super Expressem. Po ukazaniu się ostatniego odcinka cyklu uruchomiliśmy także aplikację umożliwiającą zapoznanie się z mapą na tabletach i smartphonach.

 

Konferencja

Ostatnim elementem zaplanowanej kampanii była organizacja i przeprowadzenie konferencji podsumowującej realizację projektu. Odbyła się ona 22 października 2013 roku, w Arkadach Kubickiego na Zamku Królewskim w Warszawie. Zaproszeni prelegenci wygłosili siedem, bardzo ciekawych referatów dotyczących różnych aspektów ochrony środowiska i gospodarowania wodą:

  • ?Ochrona wód w ochronie przyrody w Polsce? - Pani Anna Ronikier-Dolańska (Dyrektor Departamentu Ochrony Przyrody, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska),
  •  ?Woda w krajobrazie Mazowsza? - Pani Aleksandra Atłowska (Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie),
  • ?Działania Lasów Państwowych w ochronie wód w lasach, na przykładzie realizacji projektu małej retencji? - Pan Piotr Adamski (Dyrektor Centrum Koordynacji Projektów Środowiskowych),
  • ?Stan i trendy w gospodarowaniu wodą w polskim rolnictwie? - Pan Edmund Kaca (Dyrektor, Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach),
  • ?Nowoczesne technologie oszczędzania wody w gospodarstwie domowym? - Pan Rafał Hampel (Hansgrohe Sp. z o.o.),
  • ?Zasoby wodne - odnawialny skarb przyrody? - Pani Elżbieta Bajkiewicz-Grabowska (Kierownik Katedry Limnologii, Instytut Geografii, Uniwersytet Gdański)
  • ?Najcenniejsze obszary wodno-błotne w systemie ochrony przyrody województwa mazowieckiego? - Pan Marcin Kalbarczyk (Regionalny Konserwator Przyrody, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie),

Jako ostatni, ósmy mówca wystąpił Vice Prezes Daunpol Sp. z o.o.,Pan Maciej Borówka. Jego wystąpienie było próbą syntetycznego podsumowania realizacji projektu ?Cenniejsza od złota?, który okazał się spektakularnym sukcesem, co potwierdzały pozytywne opinie otrzymywane od czytelników i z redakcji Super Expressu. Na zakończenie swojej wypowiedzi podziękował wszystkim osobom zaangażowanym w jego realizacje w tym szczególnie merytorycznemu opiekunowi projektu, Pani Profesor Elżbiecie Bajkiewicz-Grabowskiej, przedstawicielom Polskiego Towarzystwa Limnologicznego, Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wydawcy dziennika Super Express oraz prelegentom i uczestnikom konferencji i projektu.

 

PODSUMOWANIE

Jak w swojej wypowiedzi konferencyjnej wspomniał Pan Maciej Borówka, realizacja projektu była dużym wyzwaniem merytorycznym i organizacyjnym. Jednak patrząc z perspektywy bliskiego końca oraz znając efekty i powstałe produkty, wysiłek ten przyniósł spodziewany efekt, a sam projekt okazał się dużym sukcesem. Wszystkie plany zostały zrealizowane, a wskaźniki założone na etapie wniosku - osiągnięte. O powodzeniu kampanii świadczą też inne, mniej formalne informacje:

  • zarówno podczas trwania dystrybucji, ale także dziś ? blisko miesiąc od jej zakończenia, w siedzibie realizatora ciągle odbierane są telefony z prośbą o informacje ?gdzie można zdobyć brakującą część cyklu??. W naszym biurze przeprowadzono kilkaset takich rozmów, a wiemy, że podobne pytania, w nie mniejszej liczbie były i są zadawane również dystrybutorowi map - Super Expressowi,
  • nie spotkaliśmy się z niepochlebną reakcją i krytyką dotyczącą przygotowanych materiałów, otrzymywaliśmy wyłącznie pochwały. Wydaje się, że udało się nam dobrze dostosować poziom i język publikacji do odbiorcy, a jej treść odpowiadała oczekiwaniom czytelników,
  • otrzymujemy wiele sygnałów od nauczycieli, z których wynika, że przygotowane publikacje są bardzo cennym materiałem dydaktycznym i można się nimi posługiwać na lekcjach w gimnazjum i szkole średniej, ale też w trakcie zajęć prowadzonych w szkołach wyższych.
  • skrótowa nazwa projektu i opracowane na potrzeby strony internetowej logo ?cenniejszaodzlota.pl? zostało bardzo dobrze przyjęte i jest kojarzone przez wielu odbiorców. Z tego względu, Zarząd Spółki postanowił umieszczać go na wznawianych i nowo opracowanych publikacjach własnych, co mamy nadzieję wydłuży i wzmocni efekt przeprowadzonych działań, a także utrzyma zainteresowanie stroną internetową.
  • www.cenniejszaodzlota.pl cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem, przewyższającym znacznie zakładane wskaźniki. Jej powodzenie i wartość opublikowanych materiałów edukacyjnych wskazują na potrzebę wydłużenia jej funkcjonowania po za czas wynikający z obowiązków projektu.

Wiemy, że zmiana nawyków i racjonalizacja korzystania z dóbr jakie daje nam środowisko to proces długotrwały i trudny. Mamy nadzieję, że przeprowadzona przez nas kampania będzie dla wielu osób przyczynkiem do weryfikacji swoich działań, a wiedza którą przypomnieliśmy i przekazaliśmy pozwoli łatwiej zrozumieć zależności przyrodnicze i trwale podwyższyć świadomość ekologiczną naszego społeczeństwa.

 

FACEBOOK